Pulp Fiction (P1)

By Đức Độ

Nhà nghiên cứu điện ảnh Warren Buckland khẳng định bộ phim Pulp fiction của đạo diễn Quentin Tarantino là một sự nối dài của thể loại phim noir trong thế giới Hollywood đương đại. Liệu bóng dáng của một thể loại phim hình thành và phổ biến tại Mỹ trong những năm 40 đến 60 của thế kỷ trước có hiện diện và bao trùm lên Pulp fiction?

Đúng như cái tên của nó, nét đặc sắc nhất của phim noir là nghệ thuật sử dụng bóng tối, hay đúng hơn là tương phản ánh sáng và bóng tối. Chịu ảnh hưởng sâu sắc của chủ nghĩa biểu hiện Đức, trong phim noir luôn có sự xuất hiện của những bối cảnh thành thị tràn ngập bóng tối như những con phố dài hiu quạnh, ngõ ngách tối tăm, hoặc những nội cảnh u ám được tô điểm bằng những mảng ánh sáng mờ ảo hắt ra từ ánh đèn lẻ loi hay những ô cửa sổ cô độc. Mọi góc tường, vỉa hè, từng vệt sáng đều được tính toán kỹ lưỡng để tạo nên một phông nền ấn tượng với sự tương phản đen – trắng dữ dội, nhiều bóng đổ và những đường xiên cắt xẻ khuôn hình.

Đặc điểm đầu tiên khiến W. Buckland xếp Pulp fiction vào thể loại phim noir hẳn là bối cảnh và cách chiếu sáng. Những câu chuyện diễn ra chủ yếu ở nội cảnh, không gian chỉ quanh quẩn trong những chiếc ô tô, các quán bar, trong nhà, những đường hầm tối tăm, các gara ở ngoại vi thành phố hoặc các quán trọ rẻ tiền. Ánh sáng sử dụng trong gần như toàn bộ phim mang màu sắc u ám và hơi nhợt nhạt, rất phù hợp với đề tài mà đạo diễn lựa chọn: thế giới tội phạm.

Những ngoại cảnh hiếm hoi xuất hiện trong phim, trái lại, được soi tỏ bằng thứ ánh sáng tươi, hơi vàng như có nắng nhẹ. Ánh sáng ngoại cảnh này gần như đối lập với ánh sáng được dùng trong nội cảnh. Tuy nhiên, sự tương phản này không quá gay gắt và cũng không gây cảm giác sợ hãi, rùng rợn hay mang tính biểu tượng như trong các phim noir cổ điển. Các nhân vật tội phạm sống và hành động trong ánh sáng, cũng thản nhiên và … đơn giản như trong bóng tối. Và sự đối lập, không nảy sinh từ cách chiếu sáng, mà từ sự thản nhiên ấy. Những căn hầm tối, xe ô tô và những hành lang hẹp không phải là không gian “độc quyền” của những tội ác kinh hãi và đáng sợ, mà nơi những nếp nhà yên bình và gọn ghẽ mang chất Mỹ điển hình, bạo lực vẫn ập đến với những cái chết phi lý, với cách những tên giết người che giấu tội ác như thể trẻ con đang chơi đồ hàng. Trong Pulp Fiction các thủ pháp bóp méo hình ảnh, đổ bóng và những đường xiên cắt xẻ khuôn hình cũng như các hình ảnh không cân đối thường thấy trong phim noir hoàn toàn vắng mặt.

Điều quan trọng khiến cách chiếu sáng và bối cảnh trong phim noir trở thành “đặc sản” là bởi bối cảnh và cách chiếu sáng ấy thống nhất cao độ với phục trang, tính cách nhân vật cũng như câu chuyện phim (những vụ án rùng rợn, ly kỳ). Mặt khác, câu chuyện của phim noir không thể hoàn thiện nếu thiếu âm mưu của người đàn bà định mệnh đầy tham vọng.

Mia dường như mang dáng dấp của nhân vật quyến rũ và nguy hiểm điển hình này. Cách trang điểm, cách ăn nói, ánh nhìn của cô gái này dành cho Vincent bộc lộ nơi nhân vật này một vẻ đẹp gợi tình, lạnh lùng và đầy quyền lực. Tuy vậy, khác với những “người đàn bà định mệnh” của phim noir, Mia không giấu trong sắc đẹp của mình một âm mưu giết người, một ý đồ đen tối nào. Cô gái này, tham gia vào câu chuyện như một phần tất nhiên của nó, mặc nhiên không có một toan tính nào thúc đẩy hay làm biến chuyển tình huống truyện. Mia không lợi dụng Vincent để lập kế giết chồng, cướp tiền hay một mưu đồ ghê rợn nào khác (thậm chí việc Mia đi chơi với Vincent cũng không phải do hai người chủ động, mà do Marcellus sắp đặt). Bởi thế, quan hệ của hai nhân vật này, không có “giá trị” như một tình tiết, một cái “nhân” để thúc đẩy một kết quả nào. Đơn thuần, nó như một chuyện tầm phào, như một thú vui của Mia: đi chơi, nói chuyện phiếm và quyến rũ một người đàn ông là thuộc hạ của chồng.

Quan hệ giữa Mia và Vincent không mang tính chất “nghiêm trọng” như mối quan hệ của người đàn bà định mệnh và nhân vật nam chính bị ghẻ lạnh mà đơn giản và bông lơn như một trò tiêu khiển, một cuộc vui ngoài luồng nhất thời. Và vì thế, tình thế điển hình của phim noir: cuộc đấu tranh giữa người đàn bà định mệnh và nhân vật nam chính bị ghẻ lạnh, sau đó dẫn đến sự tiêu vong của nhân vật nữ chính hoàn toàn vắng mặt trong Pulp fiction. Với sự “khiếm khuyết” tình tiết điển hình này, thật khó để xếp bộ phim kỳ lạ của Taratino vào thể loại phim noir.

Photo(s) by

www.generationfilm.wordpress.com/200…the-90s/

www.connect.in.com/pulp-fiction/phot…165.html

www.solarnavigator.net/films_mov…olta.htm

~ by huyentrangtran on June 3, 2010.

One Response to “Pulp Fiction (P1)”

  1. […] nhiều khía cạnh sâu sắc của bộ phim. Pulp Fiction – Đứa con lai hoàn hảo ! https://tinvanonline.org/2010/06/03/pulp-fiction-%E2%80%93-d%E1%BB%A9a-con-lai-hoan-h%E1%BA%A3o-p-1/ https://tinvanonline.org/2010/06/03/p…E1%BA%A3o-p-2/ […]

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: