Học bổng điện ảnh tại Mỹ

IMG_9035

by Mỹ Dung

Nữ đạo diễn trẻ Mỹ  Dung phỏng vấn anh Phanxine* trong chuyến sang Mỹ tham gia khóa học làm phim mùa hè tại Đại học USC. Phong Sinh biên tập từ ghi âm phỏng vấn do  gửi Mỹ Dung. Anh Phanxine – Phan Nhật Linh, người lập ra trang yxine.com khá nổi bật trong giới trẻ yêu điện ảnh, hiện là một sinh viên đang theo học tại đại học USC – University of Southern California – trường điện ảnh chính quy lớn nhất nước Mỹ.  Image: Anh Phanxine (cầm boom) đang tham gia làm phim. Nguồn: phanxineblog.com

Mỹ Dung: Thưa anh, theo em được biết, thời gian gần đây có một số bạn, tuy không được đào tạo chính quy về điện ảnh, nhưng do được phát hiện có khả năng về lĩnh vực nào đó liên quan tới điện ảnh, đã gửi hồ sơ và đạt được học bổng sang Mỹ du học…

Anh cũng là một người như vậy, liệu anh có thể chia sẻ rằng có những con đường như thế nào, để những người yêu điện ảnh và có khả năng có thể thực hiện ước mơ du học.

Phanxine: Anh không biết nhiều lắm về các học bổng điện ảnh, nhưng theo anh, có những vấn đề về quan niệm khi quyết định tìm học bổng hay không của phần đông người Việt Nam. Một là nhiều người cho rằng học bổng này khó có thể đạt được, cần phải có quan hệ hay là con ông cháu cha gì đó. Hai là nếu đi học thì có thể tương lai không rõ ràng, không rõ sau khi học xong thì có làm được gì không, trong khi họ vẫn đang có công ăn việc làm.

Một số đạo diễn ở Việt Nam có nhận được học bổng nhưng hầu hết do họ bận công việc làm phim nên không đi học được.

p1
Phanxine quay phim. Nguồn: fkcafe.com


Mỹ Dung
: Trường hợp của anh thì sao?

Phanxine: Anh nộp hồ sơ tham dự vì thấy rằng chẳng mất gì, được thì tốt không được thì cũng không sao.

Theo anh nghĩ thì có những cản trở đối với người muốn xin học bổng du học. Đó là ngoại ngữ, chẳng hạn tiếng Anh, Pháp, Nhật, là những nước có rất nhiều học bổng về điện ảnh. Chẳng hạn Sài Gòn có một số học bổng tại Pháp cho sinh viên trường điện ảnh, nhưng chưa thấy ai đi được, vì không biết tiếng Pháp, rồi đến khi học được tiếng Pháp thì họ đã ra trường đi làm, và  không muốn đi học nữa. Cần phải thấy là học ngoại ngữ rất có lợi, không dùng lúc này thì dùng lúc khác…

Thứ hai là đam mê cái mình làm, đam mê là cái không thể dạy được. Quan trọng là ta làm cái mình thích, người Việt Nam thường hay làm cái mình không thích, theo yêu cầu của gia đình hoặc vì công việc đó có thể có thu nhập cao. Làm thứ mình đam mê thì mình sẽ thu được nhiều điều hơn, ngay khi mệt mỏi, chán nản thì việc mình đam mê cũng sẽ giúp cho mình nhiều hơn.

Một điều nữa, có lẽ là ảnh hưởng của văn hóa, người Việt Nam mình thường hay có tâm lý sợ người khác đánh giá mình kém cỏi, nên nhiều khi không dám bộc lộ mình. Anh có ưu điểm là luôn tự cho là mình kém, cho nên người khác mới chỉ cho mình nhiều thứ, vì nếu mình thông minh, mình giỏi rồi thì đâu cần ai chỉ nữa. Điều này cho thấy một việc là cần phải biết tự học, học sách vở, học trên Internet. Thời của anh Internet còn chưa phổ biến như bây giờ, nhưng anh vẫn tự mày mò tìm tài liệu để có thể tự học.

daodienmydung1
Mỹ Dung. Nguồn: tinvanonline.org


Mỹ Dung
: Theo anh để có thể nộp hồ sơ xin học bổng thì có cần phải đã được đào tạo về điện ảnh không?

Phanxine: Được đào tạo, có kiến thức cũng rất quan trọng, vì mình đã có những hiểu biết nhất định về lĩnh vực mình muốn học. Nhưng cũng tùy từng học bổng của từng trường, mỗi trường có những quy định khác nhau. Chẳng hạn trường USC anh đang theo học thì họ không yêu cầu phải có kiến thức điện ảnh từ trước, nhưng những trường khác như trường AFI thì lại yêu cầu…

Mỹ Dung: Những người được học bổng dài hơi vài ba năm thường thấy học đạo diễn, biên kịch, sản xuất. Còn trong những công việc như âm thanh, ánh sáng thì thường người Việt ta chỉ quan tâm đến mặt kỹ thuật chứ hình như chưa chú trọng đến tính nghệ thuật, anh đánh giá thế nào về việc này?

Phanxine: Quan niệm chỉ quan tâm đến mỗi công việc của mình là rất sai lầm, chẳng hạn tôi làm ánh sáng tôi chỉ quan tâm đến mỗi việc làm ánh sáng thì không ổn. Làm phim là công việc của tập thể, mọi người phải hiểu công việc của nhau, người làm âm thanh phải hiểu việc quay phim, công việc đạo diễn, công việc dựng phim… thì mới có thể làm thật tốt việc của mình được,

Các vị trí phải đối thoại với nhau để làm ra một bộ phim; đạo diễn quay phim dựng phim nếu chỉ làm theo ý mình, không bàn bạc, đối thoại thì sẽ làm ra 3 bộ phim khác nhau,

Ở Việt Nam còn thiếu rất nhiều thứ, nên nhiều khi đi học về không biết có ứng dụng được không. Ở AFI, bạn sẽ phải chọn chuyên môn ngay từ đầu còn ở USC thì khác. Năm đầu tiên học tất cả các công việc ở các vị trí của đoàn làm phim, các năm còn lại sinh viên sẽ được chọn chuyên môn mình thích, âm thanh, ánh sáng, sản xuất, đạo diễn. Bạn cũng có thể chọn hai, ba chuyên ngành một lúc hoặc thậm chí có thể học tất cả các chuyên môn. Thực tế là khi mới nhập học, khi thầy giáo hỏi ai muốn làm đạo diễn, thì có đến 90% học viên trong lớp giơ tay, nhưng sau khi học 1 năm thì con đường các bạn chọn đã rõ ràng hơn, người muốn làm âm thanh, người muốn học quay phim,… chỉ còn khoảng 50% muốn học đạo diễn.

Mỹ Dung: Ngoài những vấn đề anh vừa chia sẻ, thì anh có kinh nghiệm gì trong việc xin học bổng, về phỏng vấn, về CV…?

Phanxine: Cho họ thấy mình đã làm được những gì…

Mỹ Dung: Nếu mình chưa làm được gì cụ thể, mà những việc mình làm chỉ rất âm thầm mà khó gọi tên, ví dụ đã tự nghiên cứu và nghĩ là có thể làm được đạo diễn,… thì phải làm như thế nào?

Phanxine: Thì phải làm phim. Bởi vì ai cũng có thể nói được là tôi có khả năng làm đạo diễn, nhưng để chứng minh thì tốt nhất là tự mình làm ra một bộ phim.

Mỹ Dung: Nãy giờ nói về những khóa học dài, giờ ta đề cập đến các khóa ngắn hạn. Thực tế có rất nhiều các khóa học ngắn ở Thái Lan, Hàn Quốc, Singapore, Pháp, Đức, những LHP nhỏ…. Theo em thì điều ngăn cản các bạn trẻ đến với những cơ hội đó là tinh thần tự giác, ngoài ra còn là vấn đề tài chính…
Anh có ý kiến gì khác?

Phanxine: Nếu mình chỉ nói mà không có gì chứng minh thì rất khó để được chọn. Để quay phim hiện nay cũng không khó, hoàn toàn có thể quay bằng máy chụp ảnh, máy điện thoại… diễn viên có thể là bạn bè… Ví dụ một người bạn của anh đã làm một bộ phim dài 40 phút bằng máy ảnh, theo anh là rất thú vị. Phim đó sau được chiếu ở trường, rất đông người đến xem và khen ngợi, rồi post lên mạng, mọi người xem đều rất thích…

Vậy những người nói rằng mình hiểu về công việc đạo diễn, công việc làm phim, thì tại sao lại không tự mình làm một bộ phim. Người xét duyệt hồ sơ có thể xem phim của bạn, có thể thấy nhiều tính nghiệp dư trong đó, nhưng họ cũng có thể thấy được những ưu điểm của bạn, để xét bạn có xứng đáng được học bổng hay không…

Mỹ Dung: Em có tham dự một số LHP ngắn của Việt Nam, theo em thì chất lượng tác phẩm của sinh viên trường điện ảnh khá thấp, theo các thầy cô ban giám khảo thì các bạn hầu hết là làm phim giống như học thuộc lòng, học thế nào làm thế đó; kiểu thứ hai thì lại phá vỡ nguyên tắc quá nhiều, thành ra lạc đề, câu chuyện của mình kể thành công chuyện khác… Trong khi đó có nhiều người không hề được đào tạo, chỉ làm phim theo kiểu amateur, thì lại đoạt giải. Vậy theo anh, tiêu chí nào để chọn phim được giải, hay để xem là người có năng khiếu, chỉ riêng về phần phim ngắn?

Phanxine: Tùy từng LHP có những tiêu chí khác nhau. Nhưng theo anh thì phim mà khi khán giả xem cảm thấy xúc động, cảm thấy chia sẻ được với nhân vật, thì là phim thành công. Hình Dung phim như một cô gái, các yếu tố âm thanh ánh sáng chỉ là yếu tố trang điểm bên ngoài, … nếu nội Dung tốt, cách kể chuyện mà tốt thì bản thân bộ phim sẽ tốt, ngoài ra vẻ ngoài tốt thì càng tuyệt …

Mỹ Dung: Ở VN một số người tay ngang như Nguyễn Như Huy (?) làm phim toàn master shot dài, để nhân vật ngồi mãi một chỗ, hoặc làm mãi một việc gì đó, không có showdown, không có big event… vậy có ở đâu dạy cái đó không, hay chỉ là người làm phim làm theo sở thích của họ?

Phanxine: Quan trọng là người đó muốn làm phim vì mục đích gì, nếu người đó muốn thể hiện mình theo kiểu nghệ sĩ thì đó là cách của họ, nhưng nếu ai đó xem mà không thích, thì người đó không phải là khán giả của loại phim đó. USC dạy làm phim để kể câu chuyện mình muốn kể, câu hỏi đặt ra là vì sao anh lại muốn làm phim? Mỗi người đều có lý do khác nhau để làm phim. Hầu hết các đạo diễn trên thế giới khi được hỏi thì đều trả lời là vì họ có những câu chuyện muốn kể. Trường chỉ dạy các cách kể chuyện các kỹ thuật làm phim, còn kể ra sao, làm thế nào thì lại tùy từng người.

Mỹ Dung: Vấn đề update thông tin các khóa học như thế nào?

Phanxine: Anh không nắm được các thông tin về học bổng. Anh chỉ gửi hồ sơ có duy nhất một học bổng anh đang học này thôi.

Mỹ Dung: Anh xin học bổng có khó không? Có mất nhiều thời gian không?

Phanxine: Viết CV, những gì đã làm được, viết một bài về bản thân mình, và mình mong muốn gì khi muốn tham gia khóa học. Tiếp theo cần phỏng vấn hai vòng tiếng Việt, tiếng Anh. Sau khi có học bổng rồi thì lại phải được một trong bốn trường ở Mỹ chấp nhận thì mới được học, lại phải gửi đơn đến các trường…

Khó hay không thì không rõ, nhưng anh có lời khuyên là phải thành thật, một số bạn muốn mượn persional stastement của anh nhưng anh khuyên các bạn là không thể sao chép ý của người khác để làm của mình được, câu chuyện của mỗi người hoàn toàn khác nhau… quan trọng là phải thật, phải là chính mình.

Lấy ví dụ trường hợp bạn Thái Hà trước khi đi phỏng vấn có nói chuyện với anh là bạn không xem nhiều phim, thì làm sao có thể vượt qua được. Anh có chia sẻ rằng em cần thành thật, cứ nói em xem ít phim nhưng em xem những phim em thích, thì họ sẽ hỏi trong những phim em đã xem, họ có thể thấy được những cảm nhận của em về những phim đó. Còn nếu em nói em xem nhiều phim mà khi họ hỏi phim nào đó em lại không biết thì chắc chắn là không được.

Mỹ Dung: Nhiều người thành công bằng cách nêu lên những cái họ yếu kém, và họ mong muốn được học để bổ sung những yếu kém đó, anh thấy sao?

Phanxine: Vẫn phải nói là thành thật rất quan trọng. Nếu như mình không thành thật, chẳng hạn cái mình không thích, nhưng vẫn nói là thích để được chọn, thì ngay cả khi được chọn rồi, mình sẽ phải làm những thứ mình không thích, thì nhiều khi còn đau khổ hơn.

Mỹ Dung: Thành thật quả thực cực kỳ quan trọng, nhiều người bịa ra, hoặc giả tìm một người có uy tín để nhờ viết thư giới thiệu, trong đó trình bày quá lên khả năng của mình, sau đó thực tế không được như vậy, thì bị trượt. Không phải là người đó không có khả năng, nhưng thực tế không được như mình nói thì sẽ dễ dàng bị đánh giá thấp.

Phanxine: Một điều quan trọng nữa là không nên quá khiêm tốn, cần chứng tỏ khả năng của mình. Nhiều người không cho thấy mình làm được tới đâu, hoặc bày tỏ ít hơn khả năng của mình thì sẽ rất bất lợi.

Mỹ Dung: Xin cảm ơn anh đã chia sẻ.

~ by phongsinh on August 2, 2009.

4 Responses to “Học bổng điện ảnh tại Mỹ”

  1. hay mình đi học tiếng Pháp để được đi Pháp nhỉ? chẹp !

  2. Cám ơn anh Phóng Sinh đã giúp em biên tập bài này. Không có bác giúp chắc không biết khi nào em mới làm được. Haizzzz, cám ơn bác thêm vài lần nữa….

  3. anh Phong Sinh chắc xài công cụ search&replace all, nên có mấy chỗ “dung” thường thành “Dung” hoa kìa :D

  4. chà, muốn xài công cụ automatic tí mà lại bị tóm liền, hít hít, thôi ko sửa cho nhớ, :D,
    xanh kiu,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: