Tiếp thị phim

touchstonelogo1

by Ngô Chuyên và Bích Nguyệt

Nếu một ngày nào đó không bị quấy nhiễu bởi những mẩu quảng cáo, ắt hẳn bạn sẽ nghĩ rằng cuộc đời thật tươi đẹp xiết bao. Nhưng nếu bạn mê phim và mỗi tuần không thể không đến rạp chiếu phim ít hơn một lần, thì nhanh thôi, cuộc sống tươi đẹp ấy sẽ khiến bạn tức điên lên mất: làm sao biết nên xem phim gì; làm sao để tìm kiếm thông tin về các bộ phim bạn mong muốn… Và đến lúc đó tôi chắc chắn, bạn sẽ muốn một trong những sự phiền nhiễu ấy quay trở lại quấy quả bạn.

Nhà phát hành – người quyền lực nhất

Điện ảnh, ngay từ khi ra đời, đã là một ngành kinh doanh hấp dẫn. Chính vì vậy, cùng với sự hoàn thiện về mặt kỹ thuật và cách thức kể chuyện, những người làm điện ảnh đã dần biến môn nghệ thuật sinh sau đẻ muộn này thành một ngành công nghiệp hoàn chỉnh với 3 công đoạn: Sản xuất, phân phối và trình chiếu. Và trong 3 nhà: nhà sản xuất; nhà đạo diễn và nhà phát hành – nhà phát hành là người có quyền lực nhất bởi một lý do đơn giản: họ sẽ là người quyết định bộ phim có mang lại lợi nhuận hay không.

Để đưa một bộ phim mới từ nhà sản xuất tới rạp chiếu bóng công chiếu cho khán giả, và sau đó vài tháng đĩa DVD của phim đó đã lưu hành khắp thế giới là một cuộc hành trình đầy gian nan của nhà phát hành phim. Trong hành trình gian nan ấy, quảng cáo là công cụ ưu việt nhất.

Một chiến dịch quảng cáo phim bắt đầu với muôn hình muôn vẻ. Đây là cách để khán giả tiếp cận một phần nội dung của phim và cũng tư đó nhà phát hành khơi dậy sự tò mò khán giả. Việc quảng cáo phim được những nhà phát hành lên kế hoạch rõ ràng về tài chính. Họ sẽ xác định rõ đối tượng khán giả nào sẽ quan tâm đến bộ phim nhiều nhất và vì thế, hình thức quảng cáo nào sẽ là trọng tâm. Từ đó các chiếc lược quảng cáo sẽ được hoạch địch và triển khai trên tất cả các kênh quảng cáo đang tồn tại.

Hàng ngày đi qua các rạp chiếu phim, đi ngoài đường, lướt web, xem quảng cáo… bạn thấy có các băng-rôn phim, poster phim, các đoạn trailer phim, các hình ảnh ảnh độc đáo trong phim, các đoạn phim phía sau màn hình rất vui vẻ và thú vị, các cuộc phỏng vấn với các diễn viên trong phim… đó là kết quả cuối cùng của những chiến lược quảng cáo tỉ mỉ như vậy. Và nếu bạn và các bạn của bạn xem trailer của The Quantum of Solace trên một website nào đó và quyết định đi xem phim vào cuối tuần này, thì nhà phát hành của bộ phim này – Sony Pictures UK – đã thành công khi kéo được bạn tới xem phim của họ.

Tiếp thị phim – Cuộc tấn công tổng lực của nhà phát hành

blair_witch_project_ver3

Poster phim The Blair Witch Project với những lời giới thiệu đầy bí ẩn: “Tháng 10 năm 1994, trong khi quay một bộ phim tài liệ, ba sinh viên điện ảnh đã mất tích tại một khu rừng gần Burkittsville…
Một năm sau, người ta tìm thấy những đoạn phim mà họ đã quay”.

Nếu trong thời kỳ đầu của công nghiệp điện ảnh, quảng cáo phim chỉ đơn giản là những tấm băng-rôn, những tấm poster thiết kế đơn giản… thì đến nay quảng cáo phim đã trở thành một mặt trận tổng hợp tất cả những sức mạnh nhà phát hành có thể tận dụng nhằm hút khán giả đến với phim của mình. Vì lẽ đó, giờ đây người ta không đơn thuần gọi đó là quảng cáo phim mà là những chiến dịch tiếp thị phim với những chiến lược cụ thể cho từng loại hình quảng cáo nhất định và theo sau là những khoản ngân sách khổng lồ. Tại Mỹ – nơi ngành công nghiệp điện ảnh thịnh vượng nhất thế giới – nếu sản xuất một bộ phim trung bình ước tính tiêu tốn khoảng 30 triệu USD, thì nhà phát hành cũng sẽ phải bỏ một số tiền tương đương như vậy phục vụ cho công tác tiếp thị phim. Năm 2003, tính trung bình, 6 “đại gia” trong ngành công nghiệp phim ảnh Hollywood là Disney, Warner Bros., Sony, 20th Century Fox, Universal, và Paramount đã dành khoảng 34,8 triệu USD để quảng cáo cho mỗi bộ phim mà mình phát hành. Những con số đó ít nhiều nói lên rằng chính tiếp thị phim, chứ không phải điều gì khác, đã trở thành yếu tố quyết định sự thành công của rất nhiều bộ phim Hollywood.

Vì thế các nhà phát hành phim sẵn sang tiếp thị phim trên bất cứ kênh nào với bất cứ hình thức nào có thể: báo chí (bao gồm cả: báo in, báo hình, báo mạng), internet, các show truyền hình, các chương trình quảng cáo của các thương hiệu nổi tiếng, các sự kiện văn hóa, xã hội, thể thao, các liên hoan phim quốc tế… Thậm chí, bản thân việc trình chiếu bộ phim ngoài rạp cũng trở thành một cách thức quảng cáo. Thế nên, nếu trong một khoảng thời gian nào đó, bạn thấy diễn viên A của bộ phim B (sắp được trình chiếu) được phỏng vấn, xuất hiện trong các gameshow hay talkshow trên truyền hình, tham gia các hoạt động từ thiện hay văn hóa… hay nhan nhản trên báo chí là thông tin về bộ phim, hình ảnh về bộ phim, thậm chí cả những tin đồn về bộ phim hay liên quan đến bộ phim thì đó là một số trong vô số các chiêu thức tiếp thị phim của nhà phát hành.

Nếu coi hình thức phim tự sự với kết 3 hồi: Thắt nút, cao trào và mở nút là lối kể chuyện điển hình của phim Hollywood thì việc triển khai một chiến lược quảng cáo cũng có thể được liên tưởng theo 3 bước như vậy. Chiến dịch bắt đầu khi bộ phim mới khởi quay (thậm chí trong thời gian chuẩn bị) với những thông tin ban đầu, với hình ảnh tạo hình các nhân vật trong phim khơi dậy những hứng thú ban đầu từ phía khán giả; chiến dịch sẽ mạnh mẽ dần trong thời gian quay phim: các thông tin về quá trình quay (các sự kiện, các sự cố…), các hình ảnh về quá trình quay, đoạn phim giới thiệu ban đầu… liên tục được cập nhật trên tất cả các kênh; khi phim đi vào hoàn thiện và chuẩn bị trình chiếu, quá trình tiếp thị lúc này được đẩy lên mạnh nhất, các cuộc phỏng vấn, sự xuất hiện với tần suất cao của các diễn viên trong phim trên các chương trình ăn khách, các bìa tạp chí nổi tiếng, các đoạn phim quay hỏng, các buổi chiếu ra mắt…. Nhà phát hành phải chắc chắn rằng, khán giả sẽ bị “bủa vây” bởi thông tin và hình ảnh về bộ phim của họ. Làm thế nào để càng nhiều người nằm trong số lượng khán giả mục tiêu được tiếp cận một cách dễ dàng nhất với thông tin về bộ phim và từ đó muốn xem phim là mục đích cuối cùng của họ.

Tuy nhiên, ngày nay, tiếp thị phim đang chuyển dần từ hình thức thuần “bao vây” bằng thông tin và hình ảnh, trong đó khán giả là một yếu tố thụ động sang một hình thức kết hợp, trong đó xuất hiện những yếu mang tính trải nghiệm cá nhân hơn và khán giả trở thành những người chủ động khai phá những miền cảm xúc của bộ phim. Đây là thành quả ngày một rõ rệt và có sức ảnh hưởng rộng lớn của Internet và công nghệ thông tin. Thành công của The Blair Witch Project (1999) là một ví dụ. Bộ phim có một chiến lược tiếp thị đặc biệt: tạo ra và lan truyền một truyền thuyết giả về phù thủy Blair; để lộ ra đoạn quảng cáo về bộ phim trên những địa chỉ giới thiệu về những bộ phim khác… Khâu tiếp thị ấy vô hình chung đã khiến khán giả được trải nghiệm một cảm giác phiêu lưu trước khi xem phim. Và khi bộ phim ra mắt, khán giả sẽ muốn kiểm nghiệm xem những gì mình trải nghiệm có giống như những gì trong phim không. Với doanh thu trên 130 triệu USD ở riêng khu vực Bắc Mỹ The Blair Witch Project được đánh giá là một trong những bộ phim lời nhất từ trước đến nay ở Mỹ.

Không thể phủ nhận vai trò của tiếp thị phim ảnh trong sự phát triển của công nghiệp điện ảnh. Và nếu giả thiết của tôi về một ngày tất cả các loại hình quảng cáo biến mất, thì ngay lập tức, tôi sẽ là người đầu tiên giơ tay chịu bị làm phiền trở lại.

~ by Ngo Chuyen on December 5, 2008.

5 Responses to “Tiếp thị phim”

  1. “xuất hiện với tần xuất cao”

  2. tiếp thị đã nâng lên thành quảng cáo va PR, đó chính là thời đại của thế giới truyền thông đang thống trị,

  3. Cảm ơn tiền bối phong sinh :D… Dưng mà tiền bối chỉ chê thế thôi sao T_T?

  4. hê, vấn đề này tớ không quan tâm lắm nên chả biết nói gì, đọc tham khảo vậy mà thôi,

  5. mà đừng gọi tớ là tiền bối, “tiền bối” nghĩa Hán là phải hơn nhau một thế hệ, hie, “xin gọi nhau là cố nhân”, :D,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: